het atelier van de POS

Volg het creatieproces vanuit het gezichtsveld van een specialist, maak de beste beslissingen en scoor het hoogst binnen uw budget.

Wat is Plexiglass en PMMA? Is spuitgieten goedkoper dan thermovormen ? Hoe certificeert u verlichtingsinstallaties ?

Bij het doorspreken van designs of bij het doorlezen van een bestek of offerte, kan men allerlei vaktermen tegenkomen. Wenst u uw kennis van de productietechnieken uit te breiden ? We leggen hier een aantal courante materialen en productieprocessen bondig uit.

              metaal
              kunststof
              hout
              industrieel proces
              karton
              drukwerk
              licht & electriciteit

metaal

Metaal, staal, legeringen en inox worden gebruikt voor de stevigste constructies. We bespreken hun verwerking en veredeling.

metaaldraad Vol metalen draden, zoals staaldraad, met variêende diameter van maximum 6.4 mm. Goedkoper alternatief op talrijke materialen.

metaalplaat Metaal plaat, zoals bijvoorbeeld staalplaat, is een vel in metaal en in een dikkere vorm. (bv. 10/10 = 1 mm dik).

geperforeerde plaat Geperforeerd paneel uit staalplaat met perforaties in verschillende afmetingen voor decoratieve of functionele doeleinden. Wordt ondermeer gebruikt als achterwand voor displays voor bevestiging van blisterhaken en andere accessoires.

metalen buis Holle metalen buizen. Kunnen vierkant of rond zijn.

verzinken Door middel van electrolyse aanbrengen van een metaallaag (zink) op een grondmateriaal met het doel het, relatief hard, taai, slijtvast en corrosiebestendig te maken.

anodiseren Anodiseren is een elektrochemische veredeling van een metaal (typisch aluminium) in een zuurbad. Door de inwerking van de elektriciteit op het bad ontwikkelt zich aan het oppervlak een beschermende oxidelaag.

metaallegering Een mengeling waarvan tenminste één metaal, zoals bijvoorbeeld zamac, een legering van zink, aluminium, magnesium en koper (haar naam is samengesteld met de eerste letters van de samenstellende bestanddelen). Legeringen worden typisch al dan niet onder hoge druk gegoten in een matrijs.

inox Inox of roestvrij staal is een legering van hoofdzakelijk ijzer, chroom en koolstof met roestvaste eigenschappen.

epoxy Algemene term gebruikt voor het verven van metalen. Epoxy is een harde synthetische coating in hars. Verschillende oppervlakte structuren zijn mogelijk (sinaas, mat, glans, korrel). NCS of RAL voor standaard kleuren, talrijke andere gamma's zijn beschikbaar van verschillende fabrikanten.

verchromen Verfraaiende oppervlakte behandeling van staal dat in sommige gevallen eerst moet worden ondergedompeld in een nikkelbad. Dezelfde toepassing kan op sommige kunststoffen.

blisterhaak Haak uit staaldraad typisch bevestigd aan paneel uit geperforeerde plaat en gebruikt voor het ophangen van een blister

blister pack Een blister is een soort verpakking waarbij een product wordt gepresenteerd tussen een bedrukte karton en een transparante schelp.

kunststof

PET, PP, PS, PMMA Kunststoffen, verschillend in helderheid en slagvastheid, of organische polymeren die worden verbonden door niet natuurlijke scheikundige processen. PMMA, Polymethylmethacrylate, beter bekend onder zijn merknaam Plexiglass (of Altuglas®, acrylique), is een van de sterkste en meest transparante.

Terminologie:
   Transparant
   Opaak - ondoorzichtig
   Opaal - licht doorlatend
   Diffuserend - licht verspreidend
   Gerijmd (zandstraal effect), mat, blinkend, satijn, antikras, ...

hars Een organisch materiaal: hard, zacht of half vloebaar, transparant of translucide. Hars is vervormbaar op hogere temperatuur in een relatief goedkope matrijs. Ook voor kleine oplagen van kleine objecten waarbij detail en textuur belangrijk is. Traag productieproces en dus worden vaak meerdere matrijzen gemaakt.

vinyl Een waterbestendige kunststoffen materiaal, rigide plaat of plooibare film (meestal gebruikt voor stickers)

forex® FOREX® is merknaam voor geschuimde kunststofplaat, licht van structuur en toch stevig. Het is een prijsgunstig allround paneel voor alle gebruik. Het is de ideale plaat voor het digitaal uitfrezen van vormen.

hout

Houten worden gebruikt voor hun stevigheid, maar vooral voor hun warme uitstraling. Er bestaan ontelbare varianten en decors. We overlopen hier de voornaamste groepen:

natuurhout Luxueus, warm, zeldzaam en dus niet ecologisch, kostelijk en dus zelden gebruikt voor displays. Wordt gekleurd of vernist.

Spaanderplaat Kunsthout, stevige goedkope borden vervaardigd uit gekleefde en geperste houtresten (spaanders). De fronten en randen worden afgewerkt met melamine, laminaat, fineer of foliefront. Het beplakken van de open randen gebeurt handmatig, is duur en dus te mijden.

MDF Kunsthout een zeer kwalitatieve spaanderplaat (zeer fijne spaanders) met een hoge densiteit die onder hoge druk en hoge temperatuur wordt geperst. MDF gedraagt zich als massief hout bij bewerkingen. Wordt ook gebruikt als grondstof bij lakafwerkingen. De open randen worden heel vaak niet afgewerkt.

melamine Een chemisch verhard papier dat op kunsthout wordt geperst. Melamine bestaat in verschillende kleuren, dessins en houtimitaties.

laminaat Spaander of MDF plaat waarop een laag laminaat aangebracht is. Een laminaatfront is harder en door de band duurder.

fineer Bestaat uit spaanderplaat of MDF plaat waarop een fineerlaag van ongeveer 1 mm natuurhout gekleefd is. Massieve fronten zijn m.b.t. prijs, kwaliteit en stevigheid elkaar waard. Fineer moet weliswaar niet gezien worden als garantie voor hogere kwaliteit.

foliefront Imitatieproduct voor gelakt hout. Kunststoffolie wordt over MDF geperst met behulp van een membraan met naadloze overgangen, hoeken en rondingen. Budgettair te vergelijken met laminaatfronten. Is uiteindelijk gunstiger omdat de randen en hoeken niet manueel moeten worden afgewerkt.

multiplex Multiplex is een plaatmateriaal, opgebouwd uit minimaal drie lagen natuurhout en heeft een grotere stabiliteit en grotere afmetingen dan natuurhout.

gelakt hout MDF als basis. Stevig, krasvrij en waterbestendig. Keuze tussen hoogglans, matglans, satijnglans of structuurlak.

industriële processen

Voor de productie van POS worden traditionele productieprocessen gebruikt. De expertise van een POS specialist situeert zich vooral in de juiste selectie en het afstemmen van de verschillende productieproccessen voor de verschillende onderdelen en dat in de vroegste fase van de productontwikkeling:

matrijs Industrieel werktuig vervaardigd uit het geschikte materiaal (hout, metaal, kunststof) waarin een warm materiaal in liquide toestand wordt gegoten dat vervolgens, al dan niet onder druk, wordt gestold en de vorm van de matrijs behoudt. Matrijzen worden gebruikt voor het vormen van metalen en kunststoffen.

profielmatrijs Een relatief gunstig industrieel werktuig gebruikt voor het extruderen (trekken in een vorm) van een materiaal (metaal en kunststof). Bv. Aluminium profielen of sierlijstprofielen in kunsstof.

vaccuum of thermovormen Thermoplastische verwerkings methode waarbij een bepaalde vorm wordt bekomen door opgewarmde platen kunststof over een matrijs te blazen, te zuigen of te duwen. Nadeel: enkel voor bewerking van plaatmateriaal, weinig detail, onscherpe hoeken.

spuitgieten Verwerkingsmethode van kunststoffen gebruikt voor productie van grote oplagen gezien de hoge kost van de matrijs.

extrusie Het persen van een vloeibare massa metaal of kunststof door een profielmatrijs voor het bekomen van een profiel, gevolgd door afkoeling.

lasersnijden lasersnijden is een techniek waarbij men door middel van lasers en zonder bijzondere werktuigen dikker materiaal kan snijden. Met een laser kan men ook graveren en lassen. Geen werktuigen, relatief goedkoop maar traag, en dus ongeschikt voor grotere oplagen.

ponsen Het drukken van gaten of het maken van inkepingen, reliëfs of andere vormen in metaal met behulp van meestal standaard werktuigen en dat in een hoog tempo op materialen tot maximum 2mm dikte.

inpersen Inpersen is een veredelende techniek waarbij een reliëf wordt aangebracht (verhoogd of verdiept) op dun materiaal (papier, blik).

lassen Lassen en solderen is het verbinden van metalen en thermoplastische materialen.

tolerantie Hoeveelheden die in meer of in minder worden geproduceerd, geleverd, aangerekend, en aanvaard door de klant zolang deze binnen de afgesproken percentages valt.

uitval Hoeveelheid grondmateriaal gebruikt voor het instellen van de machines. Niet verwerkbare defecte stukken en vaak het belangrijkste onderdeel van de instelkosten van machines.

karton

golfkarton Karton bestaande uit op een of meerdere gegolfde lagen gelijmd tussen of op vlakke lagen bruine kraft (dubbel of enkelzijdig beplakt).

A: 5 mm golf;
B: 3 mm golf;
C: 4 mm golf;
E: 1.5 mm minigolf,
of de combinaties: A B, B C, B E, A B C (triple wall).

vlak karton of grijsbord over 600 g/m2 spreekt men meestal van bord, onder 150 g/m2 van papier,voor de overgangsgebieden:150 180 g/m2 en 500 600 g/m2 worden de benamingen papier/karton resp.karton/bord afwisselend gebruikt.

kraft Een soort bruin papier gemaakt van chemisch verpulverde houtvezels, gebruikt als laag op golfkarton.

MaCo Machine coated, nagestreken papier met een strijklaag bestaande uit fijne minerale vulstoffen (krijt) en een bindmiddel of kunststof. De strijklaag is ca. 1/3 van het totale papiergewicht. Kunstdrukpapier beantwoordt aan de hoogste kwaliteitseisen en in offset kan men op dit papier met fijne rasters zeer goede resultaten behalen.

stansen Het proces waarbij scherpe stalen regels ingebouwd op een houten bord (stansvorm) worden gebruikt om vormen uit gedrukte vellen te snijden.

ritsen Het aanbrengen van een lijnvormige insnijding, een preeg of perforatie in het oppervlak van karton, teneinde dit op deze lijn gemakkelijk te kunnen zuiver vouwen.

rillen Het aanbrengen van een ingedeukte rillijn in papier of karton door het stuiken (vervormen) van het oppervlak aan de hand van een stempel. Dikkere materialen worden aan beide zijden gerild.

plastifiëren Het aanbrengen van een synthetische transparante folie, mat of blinkend, ter verfraaiing of bescherming van een materiaal (bv. drukwerk).

uv vernis Een transparante hoogglanzende beschermlak die wordt aangebracht op drukwerk en daarna gehard met UV straling en dit met de bedoeling om de kleuren te benadrukken of de duurzaamheid te verbeteren.

drukwerk

vierkleurendruk Drukprocédé dat een breed spectrum aan natuurgetrouwe kleuren kan drukken door combinaties te maken van de vier basiskleuren: cyaan, magenta, geel en zwart (CMYK) gecombineerd in een raster. Hoe scherper het raster, hoe meer natuurgetrouw de afbeelding is.

Steunkleur Kleur toegevoegd aan de 4 primaire kleuren. Wordt vaak gebruikt voor logos met felle kleuren (bv. orange) waarbij stricte repoductievoorwaarden worden vooropgesteld en technische afwijkingen tengevolge van de vierkleurendruk niet kunnen aanvaard worden.

Pantone®   PMS De industrie standaard voor andere dan normaal kleuren en inkten. Systeem van kleurenstalen voor ontwerpers en de overeenkomende inkten voor drukkers, voor het specificeren en drukken van steunkleuren. Het systeem garandeert dat de output van drukwerk steeds dezelfde is. Technische afwijkingen van minder dan 5% zijn typisch toegestaan.

Register Bij een meerkleurendruk het exact op elkaar passen van de verschillende kleuren en drukplaten. Ook nog: uitlijnen voor verschillende persdoorgangen.

Offset Drukproces waarbij fotografisch belichte metalen platen worden ingeïnkt en waarbij deze inkt, of het beeld, vervolgens via rubberen cilinders op het papier of de dunnere kunststoffolie wordt gelegd. Hoge instelkosten bij de grotere formaten (1600/1200mm).

Zeefdruk Drukproces waarbij gebruik wordt gemaakt van een zeef (van zijde, gaas, nylon, metaalglas e.d.) waarop een sjabloon fotografisch is aangebracht. Gunstiger voor kleine oplagen. Ook voor bedrukking van dikkere materialen, stoffen, etc. Zeefdruk maakt het door de relatief grote laagdikte mogelijk zwaardere en fellere tinten te bereiken. Tegenwoordig haalt men zeer fijne rasters voor de kleinere oppervlakten.

Zelfklever Een zelfklever is bedrukt papier of vinyl met achteraan een dunne kleeflaag. Vaak de beste oplossing voor kwalitatief vierkleurendruk op dikke materialen.

Transfert Proces waarbij een tekst of logo wordt getransfereerd op een materiaal aan de hand van een dun bedrukte folie. Men spreekt over een vitrofanie voor transfer op een vitrine. Perfect voor fijne quadri op materialen die moeilijk bedrukt kunnen worden.

Tampondruk Druktechniek waarbij inkt wordt overgebracht op een object bij middel van een rubberen tampon.

Stempelfolie Het aanbrengen van een tekst of logo door middel van een verwarmde stempel over een hoogglanzende metaalhoudende folie.

Goed voor druk Schriftelijke aanvaarding door de opdrachtgever ter plaatse op de drukpers van een testdruk die verder geldt als de standaard voor de serieproductie. In het algemeen ook gebruikt voor alle andere industriële productieprocessen.

CTP (Computer To Plate) Prepress workflow en belichtings methodologie die digitale data rechtstreeks op een drukplaat plot zonder gebruik van tussenfilm. CTS (Computer To Screen) in zeefdruk.

licht & electriciteit

Verlichting kan functioneel of een aandachtstrekker zijn. Let steeds op een professionele installatie met CE goedgekeurde onderdelen. Vraag ook de opbouw te laten certifieren door een officieel controle organisme.

LED Lichtemitterende diode, discrete diode die licht uitstraalt wanneer hij wordt bekrachtigd door elektrische stroom. Kan werken op batterijen of netstroom. Tegenwoordig worden bijzonder sterke lichteffecten bereikt met dioden.

tangentiële verlichting Verlichtingsmethode waarbij de verlichtingsbron (neon of LED) op de rand van een materiaal (Light Emitting Acrylic) wordt gemonteerd, met aangenaam bijeffect dat de rand en eventuele gravures op het materiaal oplichten.

elektroluminescentie Verlichtingsbron in de vorm van een soepele folie (zoals een scherm van een elektronisch toestel, maar steeds groter beschikbaar en in verschillende kleuren). Nog duur, maar we blijven hoopvol voor de toekomst.

AREI Algemeen reglement op elektrische installaties.

certificaat Uitgegeven na controle door erkend keuringsorganisme (bv. AIB Vincotte) dat onder meer kan nagaan of de samenstellende onderdelen van een elektrische installatie CE goedgekeurd en ingebouwd zijn volgens de regels van de kunst.